Salla e Organos

Stacioni 2
0:00 0:00
Liqeni që na mirëpret mban emrin e Alberto La Marmora-s, natyralist dhe hartograf që e vizitoi Shpellën disa herë gjatë shekullit XIX. Për një kohë të gjatë ai konsiderohej porta hyrëse e shpellës. Kalohej me një barkë të vogël, aq sa shumë udhëtarë e lidhnin këtë udhëtim me atë të shpirtrave të Ferrit të Dantes, të transportuar nga demoni i vjetër Karonti, me gjithë mundimin e marinarit të varfër që ofronte këtë shërbim.
Liqeni është rreth nëntë metra i thellë, 25 metra i gjerë dhe 100 metra i gjatë: është një nga liqenet me ujë të kripur më të mëdhenj në Europë. Uji i detit depërton brenda Shpellës përmes një sifoni natyror të vendosur poshtë hyrjes së saj: për këtë arsye niveli i ujit të liqenit ndjek nivelin e detit.
Salla e Organos është salla më e madhe e Shpellës dhe quhet kështu për shkak të rrjedhave të mrekullueshme kalcitike të pranishme në murin e pasmë, të cilat kujtojnë tubat e një organoje kishtare. Së bashku ato formojnë kolonën më të madhe, më imponuese dhe më madhështore të gjithë shpellës. Në mur do të vësh re dy pllaka përkujtimore: ato kujtojnë vizitat e mbretit Carlo Alberto di Savoia, i cili e vizitoi Shpellën plot tre herë: herën e parë si princ në vitin 1829 dhe dy herët e tjera si Mbret i Sardenjës në fillim të viteve ’40 të shekullit XIX, duke sjellë një herë me vete edhe djalin e tij Vittorio Emanuele, mbretin e ardhshëm të Italisë.
Duke parë murin në fund të liqenit, rreth pesë metra lartësi, do të vësh re dy gjurmë të zeza horizontale: janë shenjat që ka lënë uji gjatë periudhës së fundit ndërakullnajore, rreth 125 mijë vjet më parë, kur niveli i deteve u rrit për shkak të një rritjeje natyrore dhe ciklike të temperaturave.
Në anën e djathtë të Organos, natyra ka vendosur Pemën e saj të Krishtlindjes: një stalagmit me formë konike, rreth gjashtë metra i lartë. Ngjyra e gjelbër që e karakterizon dhe që me siguri e ke parë edhe në zona të tjera të shpellës është një fenomen krejtësisht natyror dhe shkaktohet nga shtresimet bimore të formuara mbi konkrecionet shkëmbore. Me pak fjalë, kjo do të thotë se shpella gëzon shëndet të mirë.
Pranë Pemës do të vësh re një plazh të vogël, që shfaqet vetëm gjatë zbaticës: quhet Plazhi i Fokave dhe, po ta vështrosh me kujdes, do ta kuptosh menjëherë arsyen. Deri në mesin e shekullit XX, Shpella priste shpesh vizitat e një kafshe tjetër përveç njeriut: fokës murg. Kjo specie, sot në rrezik zhdukjeje, ka qenë shpesh viktimë e kërcënimit njerëzor, aq sa sot kanë mbetur vetëm rreth 500 ekzemplarë. Ato që shikon tani, megjithatë, nuk janë foka të gurëzuara, por stalagmite që në njëfarë mënyre kujtojnë praninë e tyre, me shpresën se një ditë mund të rikthehen edhe ato prej mishi e gjaku.
Pasi hyn në këtë botë, koha merr një vlerë relative. Nëse mendojmë se për të krijuar një centimetër kub stalaktiti Natyrës i duhen njëqind vjet, dhe për të ngritur një centimetër stalagmiti pothuajse treqind vjet, atëherë jetët tona marrin një kuptim krejt tjetër. Sa prej nesh do të jetojnë njëqind vjet? Në Sardenjë këtë ua urojmë shpesh njëri-tjetrit: a chent’annos! Ja ku janë njëqind vitet tona: një centimetër kub stalaktiti.
Por mjaft me filozofi! Ka ardhur koha të vazhdojmë udhëtimin tonë drejt ndalesës së ardhshme: Kupa e Madhe.